LĘKI U DZIECI. DLACZEGO DZIECI LUBIĄ SIĘ BAĆ?

Lęki są u dzieci normalnym uczuciem są atawistyczne. Zwykle pojawiają się u dzieci okresowo pomiędzy 3 i 6-tym rokiem życia tj. na etapie w którym maluchy nie odróżniają rzeczywistości od fikcji. Pod wpływem bajek, filmów, opowieści, postaci i negatywnych doświadczeń wyobrażają sobie różne sytuacje, które mogą wzbudzać lęk. Na to trzeba reagować, by zapewnić dzieciom spokój i poczucie bezpieczeństwa, otaczać je miłością okazując cierpliwość i zrozumienie. Należy uczyć dzieci różnic pomiędzy rzeczywistością i fikcją. Niektóre lęki są szkodliwe zastraszają, trapią. Inne mają charakter „edukacyjny” zapobiegają wypadką, wzmagają czujność. W ten czy inny sposób składają się na proces nauki. W przezwyciężeniu lęku niezwykle ważną rolę odgrywa osobowość i dojrzałość.

Możemy pomóc maluchom przezwyciężać lęki opowiadając jak my sami uporaliśmy się z własnymi lub pokazując co zrobić aby łatwiej je było znosić, dzięki czemu dzieci nabiorą pewności siebie. Nigdy nie należy zawstydzać dziecka z powodu odczuwającego lęku, raczej trzeba je utwierdzić w postępach i wysiłkach zmierzających do jego pokonania. Dzięcięce lęki nie są powodem do zbytniego zmartwienia, lecz jeśli zakłócą normalny rozwój lub urosną do niebotycznych rozmiarów (panika) wówczas konieczna staje się pomoc psychologa.

Co robić?

-nie straszyc dziecka

-nie wuśmiewać go

-nie przesadzac

-nie upokarzać go

-nie ignorować go

-nie dawać mu do zrozumienia, że go nie doceniasz

-nie karz go

-nie zaszczepiaj w nim lęków ani nie przyczyniaj się do ich

powstawania




DLACZEGO DZIECI LUBIĄ SIĘ BAĆ?


Ponieważ psychika dziecka jest jeszcze bardzo nie dojrzała, przeżywają one bez określonej przyczyny różne lęki, których nie potrafią nazwać i opanować. A bajki czy gry w których występuje „ten zły” pozwalają im oswoić się ze strachem. Słuchanie baśni opowiadającej o dramatycznych zdarzeniach i gwałtownych uczuciach dzicko dowiaduje się, że nie ma nic złego w tym, że ono samo takie emocje przeżywa. Identyfikuje się z bohaterem, któremu udaje się pokonać krzywdzicieli a dzięki temu dowiaduje się jak sobie radzić ze strachem. W baśni dobro zwycięża zło a więc uczy, że zło nie popłaca. Często bywa tak, że to co nam wydaje się okropne dziecku wcale nie przeszkadza. Co więcej po zakończeniu baśni maluch jest zazwyczaj spokojny i pogodny, zasypia w dobrym nastroju. To właśnie powtarzalność i pewność, że za każdym razem historia dobrze się skończy daje mu poczucie spokoju, wycisza strach.

Dzieci lubią baśnie, gdyż traktują one o sprawach poważnych: o miłości, przyjaźni, nadziei ale również o nienawiści, zazdrości, lęku i rozpaczy. Mówią o tych uczuciach w sposób zrozumiały wyraźnie oddzielając dobro od zła i pokazując, że nawet ktoś kto czuje się mały i słaby ma w życiu szansę na osiągnięcie powodzenia i szczęścia.

Akcja basni dzieje się w fikcyjnym czasie i miejscu tak więc mali słuchacze wiedzą, że zła postać nie czyha gdzieś blisko koło domu. Baśnie mówią o tym, że świat nie zawsze jest przyjazny i radosny. My dorosli o tym wiemy jednakże nie uchronimy go całkowicie – lepiej, by było jak najszybciej przygotować dziecko na to, że może spotkać go przykrość – choćby ze strony rówieśników. Bajka świetnie spełnia taką rolę wskazując, że oprócz dobrych są także źli ludzie. Uczy ostrożności ale i odwagi.

Dzieci podczas zabawy czasem się boją zasłaniając rękoma buzię, piszczą po to, by za chwilę śmiać się i wrócić do zabawy. Przez moment bały się naprawdę. Ten knkretny, pochodzący z okreslonego źródła strach jest lepszy od niezrozumiałego lęku, który je czasem ogarnia. Do takich zabaw należą: „Stary niedźwiedź”, „Gąski, gąski do domu”, „Idzie lisek koło drogi”. Odrobina strachu jest czymś co nadaje życiu smaku pod warunkiem, że strach ten nie trwa długo i udaje się odzyskać poczucie bezpieczeństwa.

Niestety w telewizji roi się od filmów „dla dzieci” również rysunkowych, które nie tylko nie przynoszą pożytku ale mogą wręcz zaszkodzić. To te gdzie głównym tematem jest agresja. Oglądanie ich nie ma żadnego sensu, dziecko nie może bowiem znaleźć bohatera, z którym mogłoby się utożsamić nie jest też w stanie wczuć się w cierpienie spowodowane wyłącznie fizyczną przemocą. Włączając telewizor często dziecko pozostaje samo. To duzy blad. Dziecku uda się oswoic strach tylko wtedy gdy czuje się chronione dzieki obecnosci mamy lub taty.




Literatura:

Czasopisma:

Nasze dzieci”, „Nauczycielka przedszkola”


W. Brejnak „Kocham i wychowuję”

A. Birch, T. Malim „Psychologia rozwojowa w zarysie”

Petera E. Bryanta, Andrew M. Colman „Psychologia rozwojowa”

M. Przetacznik – Gierowska Ziemowit Włodarski „Psychologia wychowawcza”

Comments