Rozwój aktywności twórczej dziecka

Rozwój aktywności twórczej dziecka w wieku przedszkolnym

I. Pojęcie twórczości

Myślenie twórcze to ostatnio bardzo popularny termin, ale trudno go jednoznacznie określić, gdyż ma bardzo szeroki zakres. Obejmuje efekty działalności twórczej, postawy, zdolności, czynności, procesy, powoduje znaczące zmiany w świadomości społecznej, kulturze, nauce, technice, a także w życiu codziennym. Wiąże się z nim pojęcie kreatywności, wymaganej na wielu stanowiskach, w wielu zawodach. Kreatywny powinien być współcześnie menedżer, dziennikarz, nauczyciel, dyrektor, burmistrz, a także kucharz, stolarz i sprzedawca.  „Wbrew tradycyjnemu pojmowaniu twórczości, nie jest ona wyłącznie przywilejem artystów i uczonych, lecz może ona mieć miejsce w każdej strefie ludzkiej aktywności. Produkt zasługujący na miano twórczego może mieć dowolną postać i być nie tylko dziełem sztuki, odkryciem czy oryginalną maszyną, lecz równie dobrze- projektem organizacyjnym, metodą treningu sportowego, żartem itd." twierdzi Z. Pietrasiński .

We współczesnej psychologii, spośród koncepcji twórczości, najszerzej rozumianą aktywność twórczą prezentuje ujęcie humanistyczne (E. Fromm, A. Maslow, C. Rogers). Z tej perspektywy „…twórczość to postawa i każdy człowiek jest z natury twórczy…”. „…Jest to zdolność dziwienia się, stawiania pytań, dociekania…”.

Do najważniejszych dla rozwoju postawy twórczej cech człowieka należy zaliczyć:

1. Szczególny sposób spostrzegania świata - osoby twórcze widzą konkretne zjawiska ze wszystkimi szczegółami; potrafią myśleć abstrakcyjnie (klasyfikują i kategoryzują zjawiska i rzeczy); poznają świat umysłowo i racjonalnie, konkretnie i pojęciowo; nie utraciły też zdolności dziwienia się, zaciekawienia, popadania w zdumienie, choć posiadają wszechstronną wiedzę;

2. Otwartość umysłu i tolerancja dla dwuznaczności - człowieka twórczego wyróżnia elastyczność, brak sztywności myślenia, a także zdolność odbierania i tolerowania informacji sprzecznych, konfliktowych, dwuznacznych; niejednoznaczność pociąga go i pobudza do działania; jest w stanie czerpać informacje z wielu źródeł i przez dłuższy czas;

3. Niezależność i odwaga - osoby twórcze znacznie rzadziej ulegają wpływom otoczenia społecznego, mniej obawiają się tego, co mówią i czego wymagają od nich inni ludzie; krytykowani i zwalczani zachowują niezależność w sądach i działaniach; mniej obawiają się niepowodzeń, bo akceptują same siebie i zdolne są wyrażać własne myśli i przekonania; ich niezależność jest ściśle związana z odpornością na brak nagród zewnętrznych i pochwał;

4. Spontaniczność i ekspresyjność - zachowanie osoby twórczej jest mniej kontrolowane i hamowane niż u innych ludzi; ma zdolność ekspresyjnego wyrażania swoich myśli i uczuć; chętnie podejmują próby wyrażania siebie poprzez formy ekspresji twórczej (śpiew, taniec, muzykowanie), choć nie zawsze posiadają zdolności w tym zakresie, a wszelkie braki nadrabiają radością i spontanicznością;

5. Brak obaw przed nieznanym - ludzi twórczych cechuje pociąg do zagadek, tajemnic, niejasności; potrafią podjąć nową działalność, która jest uważana za niepopularną lub ryzykowną; nie obawiają się zmiany miejsca zamieszkania; często interesują się sekretami przyrody, zagadkami historii i tajemnicami funkcjonowania człowieka, choć nie są specjalistami w tych dziedzinach;

6. Zdolność koncentracji i fascynacja zadaniem - osoby twórcze są zdolne do dłuższej i głębszej koncentracji na tym, co robią, niż inni ludzie; tworzeniu oddają się całą swoją osobą; skupienie uwagi na wykonywanej czynności łączą z żywym zainteresowaniem i fascynacją, która wywołuje u nich uczucia dodatnie;

7. Życzliwe poczucie humoru - człowiek twórczy ma filozoficzne poczucie humoru, tzn. śmieje się razem z innymi ludźmi, ale nie z ludzi.

8. Zdolność do integrowania przeciwieństw - człowiek twórczy potrafi łączyć w całość to, co oddzielnie i przeciwstawne; obowiązek jest dla niego przyjemnością; różnica między pracą (nauką) a zabawą jest w tym przypadku nieuchwytna; zmienia wiele dychotomii w jedność.


Postawa twórcza w tej koncepcji opisywana jest również za pomocą takich wyznaczników jak:
- nowatorstwo (oryginalny, pełen inwencji stosunek do rzeczywistości, wyobraźnia, fantazja, otwartość, spontaniczność, przezwyciężenie poczucia bezsilności)
- zaangażowanie emocjonalne (entuzjazm, natchnienie, integracja twórcy z dziełem)
- spostrzegawczość i inteligencja (logiczne myślenie, umiejętność korzystania z doświadczeń, abstrahowanie)
- postawa etyczna (poszukiwanie prawdy, wierność samemu sobie, odpowiedzialność za swoje czyny)
- umiejętność działania i sprawność techniczna.

Lista tych cech wyznacza wychowawczy wzorzec człowieka twórczego.
Wychowanie twórcze, w ujęciu psychologii humanistycznej, polega zatem nie na rozwijaniu wąskich uzdolnień, lecz na stwarzaniu warunków do rozwoju tych cech i uczeniu się w wolności. Proces ten musi angażować całą osobę ucznia - nie tylko intelekt, ale i uczucia


W ujęciu poznawczym ( psychologia poznawcza ) - twórczość utożsamiana jest z procesami myślenia twórczego, ale pojęcie to zawęża się jedynie do sfery poznawczej człowieka ( bez emocjonalnej ). W takim ujęciu efektem twórczości jest nowy, oryginalny, nieznany i społecznie wartościowy, użyteczny wytwór. Rozszerzając: myślenie twórcze dotyczy tzw. problemów twórczych, które są:
- obiektywnie nowe - czyli nie były dotychczas rozwiązywane przez ludzi
- społecznie ważne (teoretycznie lub praktycznie)
- otwarte - czyli niewystarczająco określone, w których początkowe informacje są bardzo skromne
- dywergencyjne - czyli istnieje wiele poprawnych i wartościowych ich rozwiązań

Według podejścia poznawczego twórczość to proces rozwiązywania problemów. Psychologowie poznawczy nazywają twórczość „ myśleniem produktywnym” i uważają, że nie różni się ono od innych rodzajów myślenia, czyli przebiega wg tych samych procesów, operacji umysłowych.

Ciekawą koncepcją myślenia i zdolności twórczych stworzył J.P.Guilford. Uważa on,
że myślenie twórcze (a więc twórczość - wg psychologii poznawczej), jest możliwe dzięki pewnym cechom umysłu, zwanym zdolnościami twórczymi. Są to :
- wrażliwość na problemy, czyli zdolność dostrzegania nowych problemów
- giętkość myślenia (szybka zmiana kierunku poszukiwań i przystosowywanie metod rozwiązywania problemów do zmieniającej się sytuacji) niektórzy autorzy uważają, że giętkość jest najważniejszą cechą umysłu twórczego
- oryginalność myślenia ( wytwarzanie pomysłów zaskakujących, niezwykłych, odmiennych od dotychczas znanych prób rozwiązań)
Zatem postawę twórczą w aspekcie poznawczym określają : łatwość przyswajania nowych doświadczeń i informacji do zasobu dotychczasowej wiedzy jednostki, stałe modyfikowanie wewnętrznego systemu samoocen - jako podstawa niezależności sądów, łatwość operowania informacjami w celu wykrycia podobieństw, różnic i tworzenia kombinacji.


II. Rozwijanie aktywności twórczej

Niezależnie od przyjmowanej orientacji badacze uważają, że aby ukształtowały się pożądane umiejętności, muszą być one poddane treningowi. Wielokrotne, intensywne i częste próby zwiększają prawdopodobieństwo opanowania w/w umiejętności (czyli zdolności twórczych). Nie są to więc umiejętności "dane nam"!
Metody rozwijania zdolności twórczych muszą być dostosowane do wieku jednostki, jego aktualnych możliwości i predyspozycji oraz powinny bazować na posiadanych już umiejętnościach. Najlepszym momentem na podjęcie takich działań jest wiek przedszkolny - wiek intensywnego rozwoju wyobraźni dziecięcej i zabaw twórczych.
Twórczość jest cechą silnie związaną z ciekawością świata. Zadaniem przedszkola i rodziców jest przygotowanie dziecka do aktywnego twórczego życia. Dzieci zdolne łatwo odbierają i przetwarzają informacje o otaczającym nas świecie. Cechują ich specyficzne cechy indywidualne, takie jak pomysłowość, entuzjazm, chęć do działania, wysoka samoocena, popularność wśród rówieśników. Każde dziecko posiada pewien potencjał twórczy, to od poziomu naszego zaangażowania zależy poziom rozwoju twórczego dziecka. Rozwój i kształtowanie twórczego myślenia jest jednym z zadań edukacji. Aby kształtować umiejętności twórcze należy stawiać dziecku pewne zadania, stwarzać odpowiednie sytuacje, oraz zapewnić warunki emocjonalne i materialne. Najlepszym momentem na kształtowanie twórczości dziecka jest wiek przedszkolny. Dzieci w tym wieku mają ogromną wyobraźnie i potencjał, wykazują się pomysłowością plastyczną, muzyczną, ruchową. Zdolności te należy w dziecku rozwijać i rozbudzać. Zdolności, które nie są stymulowane ulegają zahamowaniu.

Wychowanie do twórczości i kształtowanie osobowości rozpoczyna się na łonie rodziny. Aktywność twórcza dziecka powinna mieć zapewnione odpowiednie warunki do rozwoju. Trzeba szanować spontaniczność dziecka, pozwolić mu działać, unikać zachowań, które mogłyby hamować dziecięcą ekspresję. Dziecko powinno pracować samodzielnie, rodzice nie mogą mu nadmiernie pomagać, wyręczać, czy narzucać swoich pomysłów i rozwiązań. Nie można też występować jako osoba nieomylna, wszechwiedząca, której wszyscy muszą się podporządkowywać. Trzeba pozwolić dziecku na wyrażanie własnych sądów, a także pokazać mu, że każdy ma do tego prawo. Ważna jest atmosfera w rodzinie: dziecko powinno współuczestniczyć w życiu rodzinnym, podejmowaniu decyzji, być szanowane, akceptowane, swobodne w rozwijaniu wyobraźni i tworzeniu.

Zdarza się, że naturalna potrzeba aktywności twórczej dziecka jest hamowana przez dorosłych: „Nie dotykaj, bo się pobrudzisz!", „Nie ruszaj, bo zepsujesz" „Rysuj kredkami, bo jak weźmiesz farby to wszystko zachlapiesz", „Zostaw ten stary koc, jutro ci kupię kolorowy namiot", „Wyrzuć ten kij, masz przecież świecący miecz", „Nie, te pudełka są do wyrzucenia, nie do zabawy, nie składaj śmieci" itp. Znacie takie sytuacje, prawda? Wyjąwszy kwestie bezpieczeństwa, nie należy na każdym kroku temperować dziecka, trzeba dać mu swobodę twórczą w zabawie, co zaowocuje potem twórczym podejściem do rozwiązywania problemów.

Dziecko ma nad dorosłymi tę przewagę, że nie jest ograniczone schematami, ma niesamowita wyobraźnię i naturalną ciekawość świata. Bez trudu znajdzie dziesięć nietypowych zastosowań długopisu, zaadaptuje do zabawy krzesełko raz jako okręt, drugi raz jako konia, innym razem jako królewski tron, czy potwora czyhającego za stołem.

Jak rozwijać dyspozycje twórcze dzieci w wieku przedszkolnym ?

- tworząc warunki do rozwoju zabawy(dziecko przejawia w zabawie te same właściwości, które określane są jako wskaźniki postawy twórczej, wyraża swój twórczy stosunek do świata) - trzeba podtrzymywać naturalne zabawy dzieci, dostarczać mu okazji do działania w sytuacjach fikcyjnych, pozorowanych, działaniach na zastępnikach
- tworząc warunki do rozwoju wyobraźni czyli zdolności umysłu do tworzenia wyobrażeń opartych na aktualnych lub wcześniejszych doświadczeniach zmysłowych, wykraczania poza dostarczone
informacje, dostrzegania nowych jakości w rzeczach znanych)
- tworząc warunki do rozwoju spontaniczności dziecka (cechy niezbędne dla powstawania autonomii psychicznej), to czy ta cecha ujawni się, rozwinie i przetrwa, zależy od czynników wewnętrznych (układu nerwowego) i zewnętrznych (oddziaływań środowiska - rodziców i nauczycieli).
Rola dorosłego (rodzica, nauczyciela) w procesie rozwijania aktywności twórczej dziecka sprowadza się zatem do roli animatora sytuacji, w których dziecko będzie mogło i chciało przejąć inicjatywę działania. Do twórczego myślenia trzeba dzieci zachęcić i przygotować. Służą temu specjalne ćwiczenia, które mają na celu zaktywizowanie dzieci i pobudzenie ich do specyficznego sposobu myślenia. Ćwiczenia te można stosować w każdej zabawie i w każdym czasie - zarówno w przedszkolu, jak i w domu.

Oto kilka przykładów zabaw wspomagających rozwój twórczego myślenia:

ZABAWY WSPOMAGAJĄCE WYOBRAŹNIĘ I ROZWÓJ MOWY

Kuferek skarbów
Nauczyciel wyciąga z kuferka zgromadzone w nim przedmioty i pokazuje dzieciom. Zadaniem dzieci jest odgadnąć do czego służy każdy przedmiot. Następnie dzieci wymyślają inne zastosowanie znanych na co dzień przedmiotów.

Snuj się, snuj bajeczko

Nauczyciel wprowadza nastrój i zaczyna opowiadać wymyśloną bajkę np. dawno, dawno temu, za lasem, w maleńkiej chatce mieszkała dziewczynka… Kolejne dziecko opowiada dalej dodając jedno swoje zdanie itd. Na zakończenie dzieci podejmują próbę odtworzenia całej bajki. Mogą odegrać ją w formie dramy, scenki rodzajowej lub pantomimy.

Teatr małego aktora
Dzieci podzielone na kilka grup. Każda z grup otrzymuje zadanie do wykonania, a polega ono na wymyśleniu i przedstawieniu krótkiej historyjki na podany przez nauczyciela temat np. zakupy w sklepie, wizyta u lekarza itp. Grupy nie mogą się ze sobą kontaktować. Dla pełniejszego wyeksponowania granej roli mogą skorzystać z przygotowanych wcześniej przez nauczyciela rekwizytów. Następuje prezentacja poszczególnych grup, a pozostali uczestnicy odgadują miejsce akcji lub tytuł prezentowanej bajki czy opowieści.

Skarbnica
Zabawa polega na wymienianiu słów według określonych wymogów treściowych. Dzieci wymieniają rzeczy – obiekty np. tylko białe (śnieg, mąka, cukier itp.). Następnie nauczyciel dodaje kolejne kryterium: wymień rzeczy lub obiekty białe i miękkie itp. Nauczyciel może podawać różne kryterium w zależności od opracowywanej tematyki.

W krainie fantazji
Dzieci zastanawiają się, gdzie chciałyby się przenieść: w przeszłość lub w przyszłość. Nauczyciel podpowiada, że aby się tam przenieść, należy użyć swojej wyobraźni. Tam każde dziecko zobaczy siebie, co robi, kto tam jest, jak wygląda kraina, jak się tam czuje itp. Dzieci opowiadają o swojej krainie fantazji, mogą też przedstawić ją w formie plastycznej.

Podobieństwa i różnice
Dzieci dobierają się dwójkami i losują pojęcia przeciwstawne np. bogaty-biedny, wysoki -niski, słodki -kwaśny, wolny -szybki itp. Każda z par ma zaprezentować wylosowane pojęcie. Zadaniem pozostałych uczestników jest odgadnięcie, o jakie pojęcie chodziło.

Przedstawione zabawy rozwijają podstawowe operacje umysłowe myślenia twórczego. Dominują w nich metody poszukujące, ekspresyjne i praktyczne, najbardziej wyzwalające aktywność twórczą dziecka.

ZABAWY ĆWICZĄCE PAMIĘĆ

Podaj kolejność
Za parawanem jest zgromadzonych kilka przedmiotów. Nauczyciel odsłania parawan, dzieci przyglądają się przedmiotom zapamiętując ich kolejność. Nauczyciel ponownie zasłania parawan a zadaniem dzieci jest wymienić przedmioty w kolejności. Utrudnieniem może być podanie koloru każdego z przedmiotów.

Co się zmieniło?
Dzieci siedzą w kole. Wybrane dziecko wychodzi z sali , a pozostałe dzieci zmieniają coś w swoim wyglądzie (kilkoro dzieci). Wybrane dziecko ma znaleźć różnice w wyglądzie dzieci.

Zapamiętaj
Dzieci siedzą w kole. Wybrane dziecko wykonuje jeden prosty ruch np. kiwa głową. Kolejne dziecko powtarza ruch kolegi i dodaje swój. Następne dziecko powtarza ruchy kolegów dodając swój ruch. Zabawę prowadzimy z niewielką ilością dzieci.

Wyliczanki
Człowiek może mieszkać w …….
Człowiek może siedzieć w ……
Narzędziem pracy człowieka jest …….

Dopasuj
Dzieci siedzą w kole i przyglądają się sobie. Jedno z dzieci stoi tyłem do środka koła. Nauczyciel wskazuje jedna osobę, którą wszyscy będą opisywać (wygląd zewnętrzny). Dziecko stojące tyłem ma odgadnąć, o kogo chodzi.

ZABAWY ROZWIJAJĄCE ZDOLNOŚCI SKOJARZENIOWE I SPOSTRZEGAWCZOŚĆ

Skojarzenia
Nauczyciel prezentuje dowolny obrazek pytając dzieci z czym im się kojarzy. Dzieci podają swoje skojarzenia lub tworzą rysunki np. Co kojarzy mi się z latem? Dzieci swoje skojarzenia mogą rysować w formie małych piktogramów dookoła obrazka wyjściowego.

Znana postać
Nauczyciel zaczyna opowieść opisując dzieciom znaną postać bajkową np. Kopciuszka. Podczas opowiadania za każdym razem dodaje jedno zdanie na temat tej postaci. Zadaniem dzieci jest jak najszybciej odgadnąć o jaką postać chodzi.

100 określeń
Dzieci próbują definiować znane przedmioty codziennego użytku. Jak myślicie, jak moglibyśmy nazwać stół? W odpowiedzi jedna z cech powinna być wyabstrahowana np. stół to olbrzym na szczudłach, to wielka deska na 4 nogach, to kolega ławy itp.

Wymień 5 przedmiotów
Dzieci ustawione w kole, przy dźwiękach muzyki podają sobie piłkę. Gdy muzyka umilknie dziecko, które jest w posiadaniu piłki losuje z czarodziejskiej kuli jedną z liter. Ma wymienić 5 przedmiotów zaczynających się na podana literę, a piłka krąży dalej po kole. Gdy piłka wróci do dziecka, a ono nie wymieni 5 przedmiotów daje fanta.

Magiczna plama
Każde dziecko otrzymuje kartkę, którą składa na połowę. Na jedną połowę kartki wyciska kilka kropel tuszu i przykłada druga połową dokładnie przyciskając. Po rozłożeniu kartki ma dwie identyczne plamy. Próbuje porównać z czym mu się plama kojarzy. Potem obrysowuje pisakiem wyobrażoną postać dorysowując inne charakterystyczne elementy postaci.

Magiczny przedmiot
W czarodziejskim woreczku znajduje się kilka przedmiotów trudnych do identyfikacji. Za pomocą dotyku dzieci mają odgadnąć nazwę przedmiotu i podać do czego on służy.

ZABAWY ROZWIJAJĄCE KONCENTRACJĘ UWAGI

Słuchaj uważnie
Dzieci siedzą w kole. Kilkoro z dzieci jest wybraną postacią z opowiadania, które nauczyciel zaczyna opowiadać. Jeżeli dziecko rozpozna postać, którą prezentuje, obiega siedzące dzieci w kole i wraca na swoje miejsce. Nauczyciel stara się tak opowiadać, aby każde dziecko miało możliwość wystąpienia.

Pilot w samolocie
Nauczyciel wybiera dwoje dzieci. Jedno jest pilotem samolotu i ma zamknięte oczy, natomiast drugie odgrywa role kapitana wieży kontrolnej i za pomocą słów kieruje samolotem, aby bezpiecznie wylądował na lotnisku. Pilot musi maksymalnie się skoncentrować, poruszając samolot między ustawionymi na dywanie przeszkodami.

Kacper mówi wam
Nauczyciel wybiera jedno dziecko, które będzie Kacprem, a reszta dzieci będzie go naśladować. Przed pokazaniem kolejnej czynności Kacper wypowiada słowa: Kacper mówi wam np. klaśnijcie nad głową. Jeżeli Kacper nie poprzedzi czynności magicznymi słowami, wówczas dzieciom nie wolno go naśladować. Które z dzieci się pomyli odpada z gry.

Wprawki pantomimiczne
Zabawa wymaga ciszy i koncentracji uwagi. Nauczyciel zaprasza dzieci do inscenizowania różnych scenek rodzajowych, np. przechodzimy ostrożnie po oblodzonej kładce, wspinamy się na wysoką skałę, chodzimy po kamieniach, dekorujemy tort, omijamy kałuże itp.

Personifikacja
Nauczyciel wspólnie z dziećmi wybiera przedmiot znany dzieciom z życia codziennego np. krzesło i razem nadają mu jak najwięcej ludzkich cech. Nauczyciel naprowadza dzieci pytaniami: co krzesło robi, gdzie mieszka, kogo lubi, jak spędza czas, jak się zachowuje itp.

Kim jestem?
Dzieci losują kartoniki z różnymi postaciami np. żaby, króla, dziewczynki itp. Każde z dzieci ruchowo lub werbalnie przedstawia daną postać.

Wszelkiego rodzaju zagadki, zgadywanki, zabawy w układanie wyrazów, wymyślanie, opowiadanie „co by było, gdyby...", kalambury;

ZABAWY RYSUNKOWE

Zabawy związane z rysowaniem, malowaniem - np. narysuj potwora, albo zwierzę, które nie istnieje, rysowanie z zamkniętymi oczami, dorysowywanie brakujących elementów, wykonywanie ludzików, pacynek, zabawek z różnych materiałów (kasztany, plastelina, puste opakowania, papier, masa solna itp.)


Kreatywne rysowanie.
Przekształcenie konturowego rysunku w coś zupełnie innego (np. krzesła w pojazd) lub w podobny przedmiot, ale nie istniejący w rzeczywistości (np. kontur samochodu w pojazd z przyszłości, z kosmosu, z krainy fantazji). Odmianą tej metody jest tworzenie obrazów przez dorysowywanie elementów do barwnych plam, linii, figur geometrycznych. Przykładowe wersje dla młodszych dzieci:


Trójkącik Dorosły rozdaje dzieciom karty z narysowanymi trójkątami (im więcej, tym zadanie trudniejsze, dlatego zaczynamy od kilku) i prosi: Każdy z trójkątów zamień na inny rysunek!


Wesołe koty Dorosły rozdaje dzieciom karty z narysowanymi konturami kilku kotów, prosząc, aby każdego kota pokolorować w inny sposób, używając tylko jednej kredki lub ołówka ( różne wzory na każdym kocie ).


Wszystkie kredki chcą rysować
Dorosły prosi dzieci: Przed wami leżą pracowite kredki. Pozwólcie, żeby każda narysowała coś na waszej kartce. Każda chce narysować coś ładnego i co innego. Skończycie, kiedy wszystkie kredki popracują na waszym obrazku.


Malowanie do muzyki na zadany lub dowolny temat. Przy dźwiękach muzyki (zróżnicowanych fragmentach utworów) dzieci malują:
- dwiema kredkami w jednej ręce (najlepiej każda w innym kolorze),
- obiema rękami (w każdej kredka),
- farbami - pędzlem, wacikiem, palcami,
- kolorową kredą
ZABAWY RUCHOWE

Taniec części ciała. Przy tanecznej muzyce dorosły prosi dzieci, żeby "tańczyły": tylko nosem, ustami, palcami, brzuchem, dłońmi, kolanami, językiem, łokciami, policzkami, na końcu całym ciałem


Przedstaw się. Każdy uczestnik zabawy przy dźwiękach muzyki pokazuje jakiś gest, ruch, powtarzany przez pozostałych

Improwizacje. Dziecko próbuje opowiedzieć tańcem jakąś historię zasłyszaną w muzyce (najlepiej klasycznej).



Pomysłów na zabawy jest mnóstwo, wystarczy tylko trochę inwencji, chęci i gotowe! Świetna zabawa, łącząca naukę z rozrywką dla małych i dużych.

Comments